Wymiary legarów pod taras dobiera się do materiału, rozpiętości między punktami podparcia i rodzaju deski. W typowych konstrukcjach stosuje się przekroje drewniane około 50 × 70–100 mm, profile aluminiowe mniej więcej 25–50 × 30–50 mm, a legary kompozytowe najczęściej 40–50 × 30–50 mm. Sam przekrój nie wystarczy – równie ważny jest rozstaw osiowy, zwykle około 30–40 cm dla kompozytu i 40–50 cm dla drewna.
Od czego zależą wymiary legarów?
Legary tarasowe tworzą podkonstrukcję, na której opierają się deski i elementy mocujące. Ich przekrój wpływa na sztywność oraz zdolność przenoszenia obciążeń, natomiast rozstaw decyduje o tym, jak często deska otrzymuje podparcie.
Najważniejsza zależność dotyczy rozpiętości między podporami. Legar oparty na podłożu na całej długości pracuje inaczej niż profil ustawiony na regulowanych wspornikach. Im większy odstęp między punktami podparcia, tym wyższy lub sztywniejszy musi być element konstrukcyjny.
Podane niżej wartości są orientacyjnymi zakresami branżowymi. Instrukcja montażu konkretnej deski i systemu ma pierwszeństwo, szczególnie przy tarasach podniesionych, dużych obciążeniach i konstrukcjach użytkowanych intensywnie.
Jakie przekroje legarów stosować?
Materiał należy dobrać razem z deską, wysokością tarasu i sposobem podparcia. Legar kompozytowy przeznaczony do ułożenia na stabilnej płycie nie musi mieć takich samych parametrów jak profil pracujący na wspornikach.
| Materiał | Typowy przekrój orientacyjny | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Drewno | około 50 × 70–100 mm | Tarasy na stabilnym podłożu, deski drewniane, ruszty o małej i średniej rozpiętości |
| Aluminium | około 25–50 × 30–50 mm | Tarasy podniesione, konstrukcje na wspornikach, deski drewniane i kompozytowe |
| Kompozyt | około 40–50 × 30–50 mm | Systemy kompozytowe na równym, stabilnym podłożu |
Legary drewniane łatwo przyciąć i dopasować do konstrukcji, ale wymagają ochrony przed wilgocią oraz oddzielenia od podłoża. Typowe przekroje w prostych tarasach mieszczą się w zakresie około 50 × 70–100 mm. Przy większej rozpiętości podpór sam wybór większego przekroju nie zastępuje obliczeń konstrukcyjnych.
Legary aluminiowe mogą mieć mniejszy przekrój niż belki drewniane o podobnej funkcji, ponieważ profile zapewniają wysoką sztywność przy niewielkiej masie. W ofertach systemowych spotyka się między innymi profile około 25 × 40 mm, 30 × 50 mm czy 50 × 30 mm, ale ich dopuszczalna rozpiętość zależy od geometrii profilu, grubości ścianki i sposobu mocowania.
Legary kompozytowe często wymagają ciągłego albo bardzo gęstego podparcia. Nie należy zakładać, że profil o przekroju 40 × 30 mm lub 50 × 40 mm może pracować samonośnie na wspornikach. W wielu systemach jest przeznaczony wyłącznie do montażu na stabilnej płycie lub innym równym podłożu.
Co ile montować legary pod deski tarasowe?
Rozstaw osiowy mierzy się od środka jednego legara do środka kolejnego. Jego wartość zależy od grubości, szerokości i sztywności deski, kierunku układania, przewidywanego obciążenia oraz sposobu mocowania. Przy desce układanej ukośnie często potrzebne jest zagęszczenie podkonstrukcji.
| Rodzaj deski | Grubość orientacyjna | Zalecany rozstaw osiowy |
|---|---|---|
| Deska kompozytowa WPC o profilu standardowym | około 20–22 mm | około 30–35 cm |
| Deska kompozytowa o większej sztywności | około 23–30 mm | około 35–40 cm |
| Deska drewniana z miękkiego lub średnio twardego gatunku | około 21–28 mm | około 40–50 cm |
| Deska z drewna egzotycznego | około 20–25 mm | około 40–50 cm |
| Taras intensywnie użytkowany | zależnie od systemu | około 25–35 cm |
W standardowych systemach WPC często przyjmuje się, że rozstaw nie powinien przekraczać 40 cm. Cieńsza deska kompozytowa, większe obciążenie, połączenia końców desek lub układ ukośny mogą wymagać mniejszej wartości. W przypadku drewna zakres 40–50 cm jest spotykany częściej, ale nie oznacza to, że pasuje do każdej deski.
Końce desek muszą być podparte zgodnie z instrukcją systemu. W miejscu łączenia dwóch elementów może być potrzebny dodatkowy albo podwójny legar. Skrajne legary również często rozmieszcza się gęściej, aby zapewnić stabilne mocowanie krawędzi.
Dlaczego rozpiętość podpór ma znaczenie?
Rozstaw legarów pod deskami i odstęp między podporami legara to dwa różne parametry. Pierwszy opisuje odległość między sąsiednimi profilami, drugi – długość odcinka, na którym legar nie ma podparcia. Oba wpływają na ugięcie, ale zwiększenie rozpiętości podpór szczególnie mocno obniża sztywność konstrukcji.
Legar oparty na płycie lub ciągłym podłożu może pracować jako element podparty na całej długości. Z kolei legar na wspornikach tarasowych przenosi obciążenia punktowo. W takim układzie należy sprawdzić dopuszczalny rozstaw wsporników, przekrój profilu i sposób jego połączenia z deskami.
Legar samonośny musi mieć potwierdzoną zdolność do pracy między podporami. Profil przeznaczony do ciągłego podparcia nie staje się samonośny tylko dlatego, że ma większy przekrój.
Aluminium zwykle dobrze sprawdza się w konstrukcjach podniesionych dzięki sztywności i stabilności wymiarowej. Kompozyt wymaga większej ostrożności, ponieważ wiele profili systemowych nie jest przeznaczonych do przenoszenia obciążeń na dużej rozpiętości.
O czym pamiętać podczas montażu?
Dobry przekrój i prawidłowy rozstaw nie zapewnią trwałości, jeśli legary będą stale narażone na wodę albo zostaną ustawione na niestabilnym podłożu. Przed ułożeniem desek sprawdź następujące zasady:
- Zapewnij stabilne podparcie na płycie, bloczkach, podkładkach lub regulowanych wspornikach przeznaczonych do danego systemu.
- Oddziel legary drewniane od betonu i gruntu, stosując podkładki ograniczające podciąganie wilgoci.
- Zostaw przestrzeń umożliwiającą wentylację oraz odpływ wody spod tarasu.
- Zabezpiecz cięte końce legarów drewnianych środkiem przeznaczonym do ochrony drewna zewnętrznego.
- Zachowaj dylatacje między deskami, przy ścianach i przy elementach stałych zgodnie z instrukcją systemu.
- Nie łącz przypadkowych klipsów, wkrętów, desek i legarów, jeśli ich kompatybilność nie została potwierdzona.
Najczęstsze problemy powoduje zbyt duży rozstaw, brak podparcia końców desek, pomylenie rozstawu osiowego z odległością między krawędziami oraz użycie legara kompozytowego na wspornikach bez zgody producenta. W przypadku dużej wysokości tarasu, znacznej rozpiętości lub nietypowego obciążenia parametry powinien sprawdzić projektant albo producent systemu.
Najbezpieczniejszy dobór wygląda następująco: najpierw wybierz deskę i sprawdź jej instrukcję, następnie określ sposób podparcia, rozstaw wsporników oraz przekrój legara. Dopiero na tej podstawie ustal liczbę profili i ich rozmieszczenie.
