Pompa ciepła nie ma jednego, uniwersalnego wyglądu. Model powietrzny zwykle składa się z dużej jednostki z wentylatorem ustawionej na zewnątrz oraz modułu wewnętrznego przypominającego nowoczesny kocioł lub niewielką lodówkę. Pompa gruntowa może być natomiast prawie niewidoczna od strony domu, ponieważ jej kolektor znajduje się pod ziemią.
Jak wygląda pompa ciepła typu Split i Monoblok?
Najczęściej spotykane w domach pompy powietrze–woda różnią się przede wszystkim podziałem urządzenia. W systemie Split część układu znajduje się na zewnątrz, a część wewnątrz budynku. Monoblok ma natomiast cały układ chłodniczy zamknięty w jednej obudowie montowanej najczęściej przy ścianie domu.
Jednostka zewnętrzna obu rozwiązań przypomina dużą obudowę klimatyzatora. Widać w niej wentylator zabezpieczony kratką, który wymusza przepływ powietrza przez wymiennik. Moduł wewnętrzny może mieć formę wysokiej, zamkniętej szafki. Często mieści wymiennik, automatykę, pompę obiegową, a w niektórych konfiguracjach także zasobnik ciepłej wody użytkowej.

| Cecha | System Split | System Monoblok |
|---|---|---|
| Liczba jednostek | Dwie główne części – zewnętrzna i wewnętrzna. | Jeden zintegrowany moduł ustawiony zwykle na zewnątrz. |
| Obecność wewnątrz | W domu znajduje się moduł wewnętrzny, czasem także osobny zasobnik. | W budynku pozostają głównie elementy instalacji wodnej i sterowanie. |
| Wygląd zewnętrzny | Na elewacji lub przy niej widać jednostkę z wentylatorem. | Na zewnątrz widać większą, kompletną obudowę urządzenia. |
| Wpływ na elewację | Trzeba przewidzieć miejsce na jednostkę zewnętrzną i przejście instalacji do środka. | Urządzenie wymaga miejsca przy budynku, ale nie zajmuje przestrzeni w kotłowni. |
W systemie Split sprężarka i wentylator znajdują się w jednostce zewnętrznej, natomiast część przekazująca ciepło do instalacji grzewczej jest umieszczona wewnątrz. Oba moduły łączą przewody czynnika chłodniczego. W Monobloku wszystkie elementy obiegu chłodniczego są fabrycznie zamknięte w jednym urządzeniu, a do domu prowadzi się przede wszystkim przewody instalacji grzewczej.
Co widać na zewnątrz pompy ciepła?
Stojąc przy zewnętrznej jednostce pompy powietrznej, nie zobaczysz wszystkich podzespołów odpowiedzialnych za jej pracę. Są one ukryte pod obudową. Z zewnątrz urządzenie wygląda jak metalowa lub tworzywowa skrzynia z dużym wentylatorem umieszczonym z przodu albo z boku.
Najbardziej widoczne elementy to:
- Obudowa – chroni podzespoły przed deszczem, śniegiem i zabrudzeniami.
- Wentylator – zwykle znajduje się za dużą kratką i odpowiada za przepływ powietrza przez wymiennik.
- Kratki ochronne – zabezpieczają wentylator oraz wymiennik przed przypadkowym kontaktem i większymi zanieczyszczeniami.
- Króćce i przewody przyłączeniowe – znajdują się najczęściej z tyłu lub z boku obudowy i łączą urządzenie z instalacją budynku.
Wewnątrz obudowy znajdują się między innymi parownik, sprężarka, skraplacz i zawór rozprężny, ale ich nie widać podczas zwykłego oglądania urządzenia. Na wygląd jednostki wpływają też sposób prowadzenia rur, podstawa montażowa oraz osłony zastosowane przy ścianie.
Gdzie montuje się poszczególne rodzaje pomp?
Pompa powietrzna potrzebuje miejsca na zewnątrz, ponieważ pobiera energię z powietrza. Jednostkę ustawia się zwykle przy ścianie domu, na specjalnej podstawie lub na konstrukcji montażowej. Nie musi przylegać bezpośrednio do elewacji, ale należy zachować odległości wymagane przez producenta i zapewnić swobodny przepływ powietrza.
Przy planowaniu trzeba uwzględnić nie tylko samą obudowę, lecz także widoczność urządzenia od strony ogrodu lub ulicy, dostęp serwisowy, odprowadzanie skroplin i możliwy hałas. Jednostki nie powinno się szczelnie zasłaniać ani umieszczać w miejscu, w którym powietrze nie może swobodnie krążyć. Zieleń lub lekka osłona architektoniczna może poprawić wygląd otoczenia, ale nie może blokować wlotu i wylotu powietrza.
Pompa gruntowa wygląda inaczej. Jej główne urządzenie może znajdować się w kotłowni lub pomieszczeniu technicznym, a kolektor poziomy albo sondy pionowe są ukryte pod ziemią. Z zewnątrz mogą być widoczne jedynie pokrywy studzienek, fragmenty instalacji lub miejsce zajmowane przez urządzenie wewnętrzne. W tym sensie system gruntowy jest znacznie mniej widoczny niż powietrzny.
Podobnie wodna pompa ciepła wymaga elementów związanych z poborem i odprowadzaniem wody, ale ich wygląd zależy od konkretnego układu i warunków działki. Dla osoby oglądającej dom najłatwiejsza do rozpoznania pozostaje pompa powietrzna z charakterystycznym wentylatorem.
O czym pamiętać przy planowaniu wyglądu instalacji?
Wygląd pompy ciepła jest podporządkowany jej funkcji, ale miejsce montażu można zaplanować już na etapie projektu domu. Trzeba wtedy sprawdzić, gdzie zmieści się jednostka zewnętrzna, którędy zostaną poprowadzone przewody i czy moduł wewnętrzny nie ograniczy przestrzeni w kotłowni.
Najprostsza identyfikacja wygląda tak: duża skrzynia z wentylatorem przy domu oznacza zwykle powietrzną jednostkę zewnętrzną, moduł wewnętrzny przypominający kocioł wskazuje na system Split, a brak widocznych urządzeń na elewacji może świadczyć o instalacji gruntowej. Ostateczny układ zależy jednak od konkretnej konstrukcji i sposobu montażu.